Şarabın affı yok mu?

Dünya Bir Yıldız Mı?

Dünya, uzayda bulunan milyonlarca gök cisminden biri. Ancak bir yıldız değil, bir gezegendir. Pek çok kişi, Güneş ile Dünya arasındaki farkı karıştırabiliyor. Oysa ikisi tamamen farklı türde gök cisimleri.

Yıldızlar, kendi ışıklarını üreten ve uzayda ışıldayan devasa sıcak kürelerdir. Güneş de bunlardan biridir. Kendi enerjisini üretir ve çevresine ışık ile ısı yayar. Bu yüzden Güneş, bir yıldızdır.

Dünya ise Güneş’in etrafında dönen gezegenlerden biridir. Kendi ışığını üretmez, Güneş’in yansıttığı ışık sayesinde görünür. Dünya gibi diğer gezegenler de aynı şekilde; Merkür, Venüs, Mars, Jüpiter, Uranüs ve Neptün, hepsi Güneş’in yörüngesindedir.

Yıldızlar sıcak plazmadan oluşurken, gezegenler katı, gaz hali ya da buzla kaplı yapıya sahiptir. Dünya'nın kayalık bir yüzeyi var, bu da onu katı gezegenler sınıfına sokar.

Uzayda binlerce yıldız var ve her biri farklı özelliklere sahip. Ancak Dünya gibi yaşam barındıran başka bir gezegen henüz keşfedilmedi. İşte bu yüzden gezegenimiz o kadar özel.

Özetle, Dünya bir yıldız değil; Güneş ise etrafında döndüğümüz büyük, parlak bir yıldız. Bu temel ayrımı bilmek, evreni anlamamızı kolaylaştırıyor.

Devamını oku →

Şimdiye Kadar Keşfedilen En Küçük Yıldız

Bilim insanları, evrenin en gizemli ve büyüleyici yapıları olan yıldızlar konusunda hâlâ yeni keşifler yapıyor. Cambridge Üniversitesi'nde görevli gökbilimciler, bugüne kadar gözlemlenen en küçük yıldızı tespit etti. Bu minik yıldız, adını bilimsel kayıtlardan alan EBLM J0555-57Ab olarak biliniyor.

Yaklaşık altı yüz ışık yılı uzaklıkta yer alan bu yıldız, Güneş’in sadece %8 kütlesine sahip. Çap olarak Satürn'e çok yakın olması, onu bildiğimiz diğer yıldızlardan oldukça farklı kılıyor. Normalde yıldızlar, Güneş büyüklüğünde ya da daha büyük olma eğilimindedir. Ancak EBLM J0555-57Ab, yıldız olmak için gerekli asgari kütleye sahip olan nadir örneklerden biri. Eğer biraz daha küçük olsaydı, hidrojen füzyonu başlatamaz ve bir cüce yıldız yerine sadece bir kahverengi cüce olurdu.

Bu keşif, yıldız oluşumu ve sınırları üzerine önemli bilgiler sunuyor. Bir yıldızın ne kadar küçük olabileceği sorusuna yanıt arayan araştırmacılar için EBLM J0555-57Ab, kritik bir referans noktası haline geldi. Ayrıca bu tür küçük yıldızların varlığı, uzak gezegenlerin yörüngesinde yaşam araştırmaları için de yeni fırsatlar doğurabilir.

28 Temmuz 2017'de duyurulan bu bulgu, TÜBİTAK Bilim Genç tarafından da geniş kitlelere aktarıldı ve gökbilim meraklılarının ilgisini çekti. Evrenin en küçük yıldızı, büyüklüğünden çok, bize koyduğu sınırlar açısından büyük bir anlam taşıyor.

Devamını oku →

Evrende Kaç Tane Yıldız Var?

Gece gökyüzüne başını kaldırıp baktığınızda, görebildiğiniz yıldız sayısı 6 bin civarında olsa da, bu sayı evrendeki tüm yıldızların sonsuz mu olduğu sorusunu akla getiriyor. Aslında yıldız sayısı sonsuz değil, ancak inanılmaz derecede büyük bir rakam.

Bilim insanları, evrende yaklaşık 10¹¹ ile 10¹² (yani 100 milyar ile 1 trilyon) gökada olduğunu tahmin ediyor. Bu gökadalardan her biri ise kendi içinde 10¹¹ ile 10¹² yıldız barındırıyor. Matematiksel olarak düşünürsek, bu sayıların çarpımıyla evrende yaklaşık 10²² ile 10²⁴ (yani 10 milyon kentilyon) kadar yıldız olabileceği hesaplanıyor.

Ancak bu rakamlar tahmini değerlerdir. Çünkü gökadalardaki yıldız sayısı sabit değil; bazıları küçük cüce gökadalar, bazıları ise devasa eliptik yapılar. Ayrıca uzay sürekli genişliyor ve henüz keşfedemediğimiz çok sayıda gökada olabilir. Bugünkü teknolojiyle göremediğimiz kadar uzakta olan yıldızlar da var.

Yani, yıldızlar sonsuz sayıda değil; fakat sayısız kadar çok. Gökyüzünü seyrederken bu muazzam evrenin parçalarından biri olduğumuzu hatırlamak, her bakışımızı biraz daha anlamlı kılıyor.

Devamını oku →