Abdülhamid Kıbrıs'ı kiraladı mı?

Abdülhamit, Kıbrıs'ı İngilizlere Neden Kiraladı?

Abdülhamit Han, Kıbrıs'ı kiraladı mı? Evet, ancak bu anlaşma “kiralama” olarak değil, askeri bir işbirliği çerçevesinde yapıldı. 1878’de imzalanan Hüseyin Paşa - Disraeli Protokolü’ne göre, Osmanlı Devleti, Rus tehdidine karşı İngiltere’den siyasi destek beklerken, Kıbrıs adasını İngiliz yönetimine verdi. Bu, teknik olarak bir kira anlaşması sayılsa da, Osmanlı hâlâ hukuken sahip çıkıyordu. Ancak, adanın geri alınması uzun yıllar alacaktı.

TTK Belgelerinde yer alan “İngiltere Dışişleri Bakanlığı Belgelerine Göre Osmanlı Padişahı Abdülhamit 48 Saat İçinde Kıbrıs’ı İngilizlere Nasıl Kiraladı” başlıklı çalışma, bu sürecin nasıl bu kadar hızlı gerçekleştiğini ortaya koyuyor. Abdülhamit’in kararı, yalnızca diplomatik bir zorunluluk değil, aynı zamanda iç denge politikasının bir parçasıydı. İngiltere, Osmanlı’nın varlığını Avrupa’da korumaya yardımcı olacak güçlerden biriydi. Kıbrıs karşılığında İngiliz desteğini garantilemek, o dönemde stratejik bir hamleydi.

Kıbrıs, İngilizler tarafından 1878’de işgal edildi. Ancak, 1914’e kadar resmen Osmanlı toprağı olarak kabul edildi. Birinci Dünya Savaşı’nda Osmanlı’nın İtilaf Devletleri aleyhine savaşa girmesi üzerine İngiltere, adayı resmen ilhak etti. Bu durum, Kıbrıs’ın statüsünü kalıcı olarak değiştirdi.

Bu tür tarihsel gelişmeler, yalnızca siyasi hesaplarla değil, bölgesel güç dengeleri ve uluslararası ittifaklarla da şekillenmiştir. Abdülhamit’in Kıbrıs kararı, zorlu bir dönem için alınmış pragmatik bir çözüm olarak tarihe geçmiştir.