Bir suçun Yatarı nasıl hesaplanır?

Türkiye'de Hapis Cezasının Yatarı Nasıl Hesaplanır?

Bir kişinin aldığı hapis cezasının ne kadarını cezaevinde geçireceğini ifade eden yatar süresi, Türk infaz hukukunda suçun niteliğine ve en önemlisi suçun işlendiği tarihe göre değişiklik gösterir. Kamuoyunda af veya infaz düzenlemesi olarak bilinen yasal değişiklikler, bu hesaplamada kırılma noktaları oluşturur.

Genel kurallar çerçevesinde, 30 Mart 2020 tarihinden önce işlenen suçlarda infaz oranı genellikle 1/2 olarak uygulanır. Bu dönemde işlenen suçlar için denetimli serbestlik süresi 3 yıl olarak belirlenmiştir. Dolayısıyla, hükümlünün toplam cezasının yarısı hesaplandıktan sonra, bu süreden 3 yıl daha düşülerek açık cezaevinden tahliye tarihi netleştirilir.

30 Mart 2020 tarihinden sonra işlenen suçlarda ise temel infaz oranı yine 1/2 olarak korunmuş olsa da denetimli serbestlik süresi 1 yıla indirilmiştir. Bu durum, suç tarihi yeni olan kişilerin cezaevinde kalacağı süreyi otomatik olarak artırmaktadır. Örneğin; 6 yıl hapis cezası alan bir kişinin koşullu salıverilme süresi 3 yıldır. Suç eski taripliyse 3 yıllık denetimli serbestlik sayesinde hemen tahliye olabilirken, yeni tarihli suçlarda 1 yıllık denetim düşülür ve kişinin en az 2 yıl cezaevinde kalması gerekir.

Ancak unutulmamalıdır ki terör suçları, cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar, kasten öldürme ve uyuşturucu ticareti gibi istisnai ve ağır suçlarda infaz oranları 2/3 veya 3/4 gibi daha yüksek oranlar üzerinden hesaplanır. Ayrıca hükümlünün cezaevindeki iyi hali de yatar süresini doğrudan etkileyen en önemli unsurlardan biridir.