Ceza davalarını kim açar?

Türkiye'de Ceza Davalarını Kim Açar ve Süreç Nasıl İşler?

Hukuk sistemimizde ceza davaları, bireysel anlaşmazlıkların ötesinde toplumsal düzeni korumayı amaçlar. Bu nedenle, ceza davalarını açma yetkisi şahıslara değil, doğrudan devlet adına hareket eden Cumhuriyet savcılıklarına verilmiştir. Mağdur olan ya da bir suça tanıklık eden kişilerin kendi adlarına doğrudan ceza davası açma yetkisi bulunmamaktadır.

Bir ceza davasının başlayabilmesi için öncelikle bir soruşturma evresinin geçirilmesi gerekir. Savcılık makamı, işlenen suçun niteliğine göre iki farklı şekilde harekete geçer. Bazı suçlar şikâyete bağlı olup, mağdurun resmi makamlara başvurusu ile soruşturulur. Toplumu derinden etkileyen ve kamu güvenliğini tehdit eden ağır suçlarda ise savcılık, herhangi bir şikâyet olmasını beklemeden durumu öğrendiği anda kendiliğinden, yani re'sen soruşturma başlatır.

Soruşturma aşamasında savcı; kolluk kuvvetleri (polis veya jandarma) aracılığıyla delilleri toplar, şüphelilerin ve tanıkların ifadelerine başvurur. Eğer elde edilen deliller, bir suçun işlendiğine dair yeterli şüphe oluşturuyorsa, savcılık bir iddianame hazırlar. Hazırlanan bu iddianame, ilgili ceza mahkemesi tarafından kabul edildiği an ceza davası resmen açılmış olur ve yargılama süreci başlar.

Özetle, ceza davaları özü itibarıyla birer kamu davasıdır. Savcılık makamı, suçtan zarar gören bireylerin haklarını ve en önemlisi toplumun huzurunu korumak amacıyla devlet tarafından görevlendirilmiş yegane yetkili mercidir.