Dıkça Eki: Cümleye Zaman ve Şart Katar
Dıkça ekini fiillerden sonra gördüğümüzde, bu ekin bir zarf-fiil (bağ-fiil veya ulaç da denir) olduğunu bilmeliyiz. Bu tür ekler, cümleye bağlama, zaman veya miktar anlamı katar. Özellikle "dıkça" (ve farklı yazılış biçimleri: dikçe, dukça, tükçe gibi), bir durumun arttığını ya da birlikte değiştiğini gösterir.
Örneğin: Yaşdıkça sorumluluk artar. Bu cümlede "yaşadıkça", geçmiş zaman hâlinde bir fiilin üzerine "-ıkça" ekinin gelmesiyle oluştu. Burada asıl anlatılmak istenen, yaş ilerledikçe bir değişiklik olduğudur. Yani iki durum birbiriyle orantılı ilerler: yaş arttıkça sorumluluk da artıyor.
Bu yapı, Türkçe’de sıklıkla kullandığımız bir anlatım çeşididir. "Uzadıkça, küçüldükçe, düştükçe, sevdiğim kadar değil, ama özledikçe çoklukla karşımıza çıkar. Özellikle KPSS gibi sınavlarda fiilimsiler konusu önemli bir yer tutar. Bu nedenle, "dıkça" gibi eklerin hangi tür fiilimsiye ait olduğunu bilmek, dil bilgisi sorularında büyük avantaj sağlar.
Kısacası, bir fiilin sonuna gelen ve bir durumun art arda veya orantılı geliştiğini ifade eden "-dıkça" eki, zarf-fiil sınıfındadır. Bu yapıyı doğru kavrayabilmek, hem yazım hem de anlama becerinizi geliştirir.
Yorumlar
Henüz yorum yok. İlk yorumu siz yapın.