“Gitmek” Kelimesi İsim mi, Fiil mi?

“Gitmek”, Türkçede bir fiildir. Ancak bu, tam olarak bir fiil cümlesinin yüklemi olduğu anlamına gelmez. Aslında “gitmek”, fiil kökünün isimleşmiş hâlidir. Dil bilgisi açısından bakıldığında, fiiller "-mak" veya "-mek" ekleriyle isimleşebilir. İşte “gitmek” de bu yapıya örnektir.

Örneğin: “Yarın kütüphaneye gideceğim.” Bu cümlede yüklemin tamamı “gideceğim”dir ve bu kesinlikle bir fiildir. Ancak tek başına “gitmek”, bir eylemin adını belirtir. Tıpkı İngilizce’deki “to go” gibi, Türkçede de fiilin çekimsiz hâli bir tür isim görevi görür.

Bu yüzden “gitmek” kelimesi, fiil soylu bir isim olarak kabul edilir. Yani kökeni fiil olsa da, kullanıldığı bağlamda isim işlevi görebilir. Örneğin: “Hayvanlarda yön bulma ve göç etme içgüdüsü, özellikle göçmen kuşlarda yön bulma yeteneğiyle ilgilidir.” Burada “göç etme” ifadesi, “göç etmek” fiilinin isimleşmiş biçimidir ve bir isim tamlamasında kullanılmıştır.

Kısacası, “gitmek” tek başına bir fiil değildir; bu bir fiilin isimleşmiş şeklidir. Gerçek fiil, cümlenin yüklemi olduğu zaman ortaya çıkar: gideceğim, gidiyorum, gitti gibi çekimlenen hâlleriyle fiil olur.

Ayrıca bakınız

Ayrıntılı makaleler

İlgili konular