Her Dem Ne Demek? Osmanlıca'da Anlamı
Her dem, Osmanlıca'da sıklıkla kullanılan bir ifadedir ve kelime kelime "her zaman", "her an" anlamına gelir. Bu terim, Farsçadan gelen dem (zaman) kelimesine pekiştirme anlamı katan -â-dem ekinin birleşmesiyle oluşmuştur. Yani demâdem, zamanın kesintisiz aktığı, sürekli bir hal aldığını vurgulamak için kullanılmıştır.
Osmanlı edebiyatında bu ifade, özellikle şiirlerde duyguların sürekli tazeliğini anlatmakta yer alır. Örneğin Fıtnat Hanım'ın "Demâdem tab'-ı sâfın mazhar-ı şevk-i cedîd olsun" dizesinde, sevgi ve heyecanın asla eskimediği, her an yenilenen bir ruh haliyle yaşandığı ima edilir. Burada demâdem, duyguların sürekliliğini vurgulayan edebî bir araçtır.
Günlük konuşmada "her dem" artık pek kullanılmamakta, ama eski metinlerde, özellikle tasavvufî ve şiirî ifadelerde karşımıza çıkar. Bugün yerine daha çok "her an", "devamlı" veya "sürekli" gibi sözcükler tercih edilse de, Osmanlıca'nın zengin kelime hazinesinde demâdem özel bir yer tutar.
Özellikle Osmanlı'nın son yüzyıllarında, dilde Arapça ve Farsça etkisinin güçlü olması nedeniyle bu tür ifadeler hem resmî belgelerde hem de edebî eserlerde yaygın kullanılırdı. Bugün bu kelimeleri anlamak, bizi o döneme biraz daha yakınlaştırır ve geçmişle kurduğumuz bağı güçlendirir.
Yorumlar
Henüz yorum yok. İlk yorumu siz yapın.