Hissetmek basit mi türemiş mi?

Hissetmek: Basit mi, Türemiş mi?

"Hissetmek" fiili, pek çok öğrencinin kafasını karıştıran bir konu. Dil bilgisi açısından bu soruya net bir yanıt verebiliriz: hissetmek, birleşik fiildir. Peki, neden?

Basit fiiller, başka bir ek ya da kelime almaksızın tek başına kullanılan fiillerdir. Örneğin: gitmek, almak, koymjak gibi. Türemiş fiiller ise, bir köke ekler getirilerek yeni anlam kazandırılarak oluşturulur. Parlamak, bağışlamak, kararmak, kötüleşmek gibi fiiller buna örnektir. Bu fiillerde "-mak, -mek" eki dışında, "-laş, -laş, -r, -ar, -er" gibi yapım ekleri bulunur ve anlam değişir.

Ancak hissetmek, kök olarak "his" etmek anlamında iki parçadan oluşur. Bu, "his" ile "etmek" fiilinin birleşmesiyle meydana gelir. Bu nedenle, birleşik fiil sınıfına girer. Aynı grupta yer alan mutlu olmak, reddetmek, başvurmak, devretmek, arz etmek gibi fiiller de benzer şekilde iki ayrı öğenin birleşmesiyle oluşur.

Yani kısaca; hissetmek fiili, basit değil, türemiş de değil – birleşik fiildir. Bu ayrımı bilmek, özellikle dil bilgisi sorularında büyük fark yaratır. Kozan Koleji Türkçe öğretmenleri olarak öğrencilerimize her zaman anlattığımız gibi; fiil türlerini iyi bilmek, doğru cümle kurmanın ve anlam bütünlüğünü sağlamak açısından çok önemlidir.