IR IR sıfat-fiil mi?

İsim-Fiil (İsim Eylem) ve Sıfat-Fiil (Ortaç) Nedir?

IR, bir fiilin sonuna getirilen eklerden biri değildir. Bu yüzden "IR" tek başına sıfat-fiil (ortaç) oluşturmaz. Ancak "-ar", "-er", "-ır", "-ir", "-r" ekleri, fiillere getirildiğinde sıfat-fiil (ortaç) yapar. Örneğin: koşan çocuk, gelen misafir, gelecek gün, görmüş adam gibi ifadelerde "-an", "-en", "-ecek", "-miş" ekleri sıfat-fiil oluşturur.

Sıfat-fiiller, fiillerden türetilip isimlerin önünde sıfat görevi görür. Yani bir ismi niteler. Bu ekleri şu şekilde gruplayabiliriz: -an, -ası, -mez, -ar, -dik, -ecek, -miş. Bu kodlamayı aklımızda tutarsak, kolayca tanımlayabiliriz. Örneğin: Yazan kişi (yaz-an), Okuyan çocuk (oku-an), Gitmeyecek öğrenci (git-me-cek) gibi.

Milli Eğitim Bakanlığı'nın Türkçe ders kitaplarında da belirtildiği gibi, bu yapılar "fiilimsi" olarak adlandırılır. Fiilimsiler üç türe ayrılır: isim-fiil, sıfat-fiil ve zarf-fiil. Sıfat-fiil, özellikle eylemin yaptığı kişi ya da varlığı nitelerken kullanılır.

Kısacası, "IR" tek başına bir sıfat-fiil eki değil, ama -ır eki, fiillere getirildiğinde sıfat-fiil oluşturur. Bu tür yapıları örneklerle öğrenmek, Türkçe dil bilgisi konularını çok daha akılda kalıcı hale getirir.