Kıbrıs'ın İngiltere'ye devri sırasında Osmanlı padişahı kimdir?

Osmanlı'da Kıbrıs'ın İngiltere'ye Geçişi

Kıbrıs'ın İngiltere kontrolüne geçişi, Osmanlı İmparatorluğu'nun zor günler yaşadığı bir döneme rastlar. Bu süreçte tahtta bulunan padişah, II. Abdülhamit'tir. 1878 yılında imzalanan Berlin Antlaşması'nın ardından Kıbrıs, stratejik önemi nedeniyle İngiliz idaresine verilir. Ancak bu süreç bir "devir" değil, bir kiralama olarak ele alınır.

İngiltere, Osmanlı İmparatorluğu'na karşı Rus tehdidine karşı bir tampon oluşturmak ve Doğu Akdeniz'deki çıkarlarını güvence altına almak istiyordu. Karşılığında, Osmanlı Hükümeti'ne yılda 93 binden fazla İngiliz lirası ödeme taahhüdünde bulundu. Bu anlaşma, resmi olarak Kıbrıs'ın İngiliz idaresine geçişini sağlarken, adanın hâlâ Osmanlı toprağı olduğu ilan edildi.

II. Abdülhamit, iç ve dış tehditlerle boğuşan bir dönemi yönetiyordu. Bu zorlu dönemde, İngiltere ile yapılan anlaşma, hem mali açıdan bir soluk alma fırsatı hem de Rus ilerleyişine karşı bir denge unsuru olarak görülüyordu. Ancak uzun vadede, Kıbrıs'ın İngiliz kontrolündeki bu geçici durum, tamamen bir sömürge statüsüne dönüştü.

Tarihçi Mehmet İpar'ın da belirttiği gibi, İngiltere Dışişleri Bakanlığı Belgeleri, bu sürecin detaylarını gün yüzüne çıkarır. 1978 yılında yayımlanan Belleten dergisinde yer alan bilgiler, dönemin diplomatik manevralarını net bir şekilde ortaya koymaktadır. Kıbrıs meselesi, Osmanlı'nın çöküş döneminde yaşanan jeopolitik hesapların önemli bir örneğidir.