Kıbrıs İngilizlere kaça satıldı?

Kıbrıs İngilizlere Kaça Satıldı?

Kıbrıs'ın İngilizlere satıldığı yönündeki yaygın inanış, tarihi bir karışıklığı yansıtır. Aslında adanın doğrudan satışından değil, 1878 yılında kirasının verilmesinden bahsedilmelidir. Osmanlı İmparatorluğu, 93 Harbi (Rus-Türk Savaşı) sırasında Rus İmparatorluğu karşısında zor durumda kalmıştı. Avrupa devletlerinin baskısıyla Osmanlı, İngiltere’nin teklifini kabul ederek Kıbrıs’ı koruma altına almasını istedi.

4 Haziran 1878’de imzalanan Kıbrıs Sözleşmesi ile ada, Birleşik Krallık’a 92.799 sterlin karşılığında idari kontrol için kiralandı. Bu tutar, dönemin standartlarına göre oldukça simgeseldi. Sözleşmenin temel amacı, Osmanlı'nın bölgedeki egemenliğini korurken, İngilizlerin Rus ilerleyişini durdurmasında yardımcı olmasıydı. İngiltere, bu sayede Akdeniz’de stratejik bir üs kazanmış oldu.

İlginç bir şekilde, bu anlaşma bir satış değil, kiralamaya dayanıyordu. Ancak I. Dünya Savaşı’nın patlak vermesiyle birlikte İngiltere, 1914 yılında adayı fiilen ilhak etti. Resmi ilan daha sonra, 1925 yılında geldi ve Kıbrıs, İngiliz müteşebbis kolonisi statüsüne kavuştu.

Yani Kıbrıs aslında satılmadı, kiralandı. Zaman içinde ise bu ilişki, İngiltere’nin tam kontrolüne dönüşen bir işgal haline geldi. Bugün Kıbrıs’ın bölünmüş yapısı, bu tarihsel süreçlerin hâlâ sürdürüldüğü karmaşık bir mirası yansıtmaktadır.