Mak mek hangi fiil?

Mak, Mek, Ma, Me, Iş, İş, Uş, Üş Eklerinin Gizemi

Mak, mek, ma, me, ış, iş, uş, üş ekleri, Türkçede fiillerden türeyen özel sözcüklerin oluşmasını sağlar. Bu eklerle yaratılan kelimelere teknik olarak fiilimsi denir. Ancak dikkat: fiilimsiler fiil gibi görünse de asıl görevleriyle fiil değildir. Çünkü cümlede yüklem olamazlar ve zaman anlamı taşımazlar.

Örneğin, “koşmak” ya da “gülümsemek” gibi kelimeler fiil kökenli olsa da bu hâliyle isimlere oldukça benzer. “Koşmak sağlıklıdır” cümlesinde “koşmak” bir isim gibi kullanılıyor, değil mi? İşte bu yüzden uzmanlar, bu tür kelimeleri “türemiş isim” olarak da niteler.

Eğer bir kelimeye -mak/-mek, -ma/-me ya da -ış/-üş eklerinden biri gelmişse, büyük ihtimalle karşınızda bir fiilimsi vardır. Bu ekleri akılda tutmak için basit bir kodlama yapabilirsiniz: “-iş, -me, -mek” ya da “-ma, -ış, -mak”. Bu üçlüyü düşündüğünüzde, hemen tüm fiilimsi türlerini hatırlamanız kolaylaşır.

Türkçe öğretmenleri sıklıkla bu konuyu işlerken Millî Eğitim Bakanlığı’nın kaynaklarından da yararlanır. Öğrencilere kavratmak için somut örneklerle anlatılır; çünkü bu yapılar dil bilgisi kurallarında önemli bir yer tutar. Kısacası, bir kelimenin “mak” mı “mek” mi olduğunu bilmek, sadece yazım değil, dil yapılarını anlama açısından da önemli bir adım.