Maliki mezhebi Alevi midir?

Maliki Mezhebi Alevi Midir?

İslam dünyasında zaman zaman isim benzerliklerinden kaynaklanan birtakım yanlış anlaşılmalar yaşanabilmektedir. Bunlardan biri de Maliki mezhebi ile Alevilik arasında bir bağ olup olmadığı yönündeki sorulardır. Net bir şekilde ifade etmek gerekirse, Maliki mezhebi Alevi değildir.

Maliki mezhebi, İslam hukukunda (fıkıh) kabul gören dört büyük Sünni mezhepten biridir. İmam Malik b. Enes’in görüşleri doğrultusunda şekillenen bu ekol, özellikle Kuzey Afrika, Batı Afrika ve Hicaz bölgesinde geniş bir mensup kitlesine sahiptir. Temel kaynağını Kur'an, sünnet ve Medine halkının uygulamaları oluşturur.

Alevilik ise tarihsel, tasavvufi ve sosyolojik açıdan tamamen farklı bir geleneğe ve anlayışa dayanır. Hz. Ali ve Ehlibeyt sevgisini merkeze alan bu yapının Sünni fıkıh mezhepleriyle doğrudan bir kurumsal bağı bulunmamaktadır.

Peki bu kafa karışıklığı nereden kaynaklanıyor? Genellikle "Alevî" kelimesinin isim veya nisbe olarak kullanılmasından doğmaktadır. Örneğin, İslam âleminde tanınan bazı bilginlerin isimlerinde bu takı yer alabilir. Nitekim Suudi Arabistanlı ünlü Mâlikî âlimi, muhaddis ve mutasavvıf Muhammed b. Alevî el-Malikî örneğinde olduğu gibi; buradaki "Alevî" kelimesi soy bağını (Hz. Ali'nin soyundan gelmeyi) ifade eder, mezhepsel bir mensubiyeti göstermez.

Özetle, Maliki mezhebi özü itibarıyla Sünni bir fıkıh ekolüdür ve Alevilik geleneğinden farklı bir kulvarda yer alır.