Marjinal fayda eksi olur mu?

Marjinal Fayda Eksi Olur mu?

Bir şeyin bize sağladığı ek tatmin, yani marjinal fayda, genellikle ilk başlarda yüksektir. Ancak o şeyden ne kadar çok tüketirsek, birim başına aldığımız tatmin de o kadar azalır. Bu, ekonomideki temel prensiplerden biri olan "azalan marjinal fayda yasası" olarak bilinir.

Örneğin, çok açken bir dilim pizza yediğinizde hissettiğiniz memnuniyet büyük olur. İkinci dilim de güzel gelir ama birinci kadar değil. Üçüncüye gelindiğinde belki artık doyumsuz gelir. Hatta dördüncü dilim, tam tersine bir rahatsızlık bile yaratabilir. İşte bu noktada marjinal fayda sıfırın altına düşebilir — yani eksi olur.

İşte bu yüzden marjinal fayda eğrisi genellikle negatif eğimlidir. Tüketim arttıkça, her ek birimin bize sağladığı fayda gittikçe azalır ve sonunda tüketicinin zaten doyduğu ya da bunaldığı bir noktaya ulaşabilir. Bu durumda, tüketici artı birim almayı istemez. Hatta bazen ödemek yerine, bir birimden kurtulmak için para ödemeye razı olabilir.

Marjinal fayda, sadece gıda ürünlerine değil; alışveriş yaparken aldığımız giysilerden, hafta sonu izlediğimiz filmlere kadar birçok tüketim davranışımızda kendini gösterir. Her seferinde ilk birim en değerlidir, sonrakiler giderek daha az ilgi çeker. Bu yüzden, alışveriş yaparken “daha fazla”nın her zaman “daha iyi” olmadığını akılda tutmak faydalı olur.