Mayışmak: Fiil mi, İsim mi?
“Mayışmak”, aslında bir isim-fiildir ve bu kavramı anlamak için önce fiilimsi denen yapıya bir bakmak gerekir. Türkçe’de fiiller, üzerlerine belirli ekler aldıklarında isim gibi kullanılabilir. İşte bu ekler arasında en bilinenlerden biri de -mak / -mek ekidir.
“Mayışmak” kelimesine baktığımızda, içinde “ma”, “yış” ve “mak” eklerinin hepsinin bulunduğunu görüyoruz. Bu, rastgele bir tesadüf değil; aslında öğretmenlerin öğrencilerine bu ekleri kolay hatırlatmak için kullandığı bir terim: “MAyIŞMAK”. Bu kelime, isim-fiilleri hatırlatmak için yaratılmış bir akronimdir. Harfler şu anlamlara gelir:
M – ma / meA – (a)ma / (e)me (olumsuzluk eki)
YI – ış / iş / uş / üş (sıfat-fiil ekleri)
Ş – (yok)
MAK – mak / mek (isim-fiil eki)
Bu yüzden “mayışmak” hem gerçek bir kelime gibi görünse de, aslında bu eklerin hepsini barındırdığı için bir öğretim aracıdır. Gerçek vurgu, fiilin nasıl isim haline geldiğinde kullanılabileceğidir. Örneğin: “Okumak beni mutlu eder.” cümlesinde “okumak” bir isim-fiildir ve cümlenin öznesini oluşturur.
8. sınıf Türkçe müfredatında bu konu oldukça önemlidir. Millî Eğitim Bakanlığı (MEB) kaynakları da öğrencilerin bu yapıyı tam öğrenmesi için “Tam Öğrenme” sistemine yer verir. Kısacası, “mayışmak” sadece bir kelime oyunu değil, temel bir dil becerisinin anahtarıdır.
Yorumlar
Henüz yorum yok. İlk yorumu siz yapın.