Ne şirke girer?

Allah'ın Özel Niteliklerini Başka Varlıklara Atfetmek Şirktir

Şirk, İslami inançta en büyük günahtır ve bir kişinin kalbinden, Allah'ın kendisine mahsus niteliklerini başka varlıklara yakıştırmasıyla doğar. Özellikle kelamcılar, yani İslam akaid âlimleri, bunu çok ciddi bir şekilde ele alır. Onlara göre, Allah’ın yaratma, gaybı bilme, alemde tasarruf etme, hatta hidayete erdirme ya da saptırma gibi özelliklerini insanlara, meleklere, cinlere, şeytanlara ya da hayali tanrılara atfetmek, putperestlik anlamına gelir.

Örneğin, birinin bir taşa veya mezarlıkta bulunan birine dua edip, "Sen bana yardım et, bana rızkımı ver, bana şifa ol" demesi, o varlığa Allah’ın sıfatlarını mal etmesi demektir. Oysa bu yetkiler, yalnızca Kadir-i Mutlak olan Allah’a aittir. Kur’an’da açıkça belirtildiği gibi: “De ki: İlahlarınızı benim Rab’bime ortak koşuyorsunuz? Oysa O, gökleri ve yeri yaratan, hiçbir şeyi yaratmadan önce hiçbir şey bilinmeyen, işte bu Allah’tır. O, hiçbir şeye ortak koşulmaz.” (A’raf, 59)

Kelamcılar, bu tür inançların dini anlayışı bozduğunu ve insana yanlış güvence verdiğini söyler. Şirk sadece putlara tapanlarda değil, bazen müslüman olarak görünen insanların gizli inançlarında da yer alabilir. Mesela, bir hastanın sadece bir dervişin duasına bağlı kalması, Allah’ın emrini değil, o dervişi merkeze alması, bu tür bir eğilimin göstergesi olabilir.

Bu yüzden İslam’da tevhid, yalnızca dudakla değil, kalple ilgilidir. Allah’ın birliği, yalnızca ibadette değil, tasarrufta, bilgide, yaratmada da tümüyle O’na ait olmalıdır.