Ordinal fayda neyi ifade eder?

Ordinal Fayda Nedir?

Ordinal fayda, ekonomide insanların mal ve hizmetlerden elde ettiği faydanın ölçülemeyen, ancak sıralanabilir olduğu görüşünü ifade eder. Yani bir tüketici, bir maldan diğerine göre daha çok memnun olabilir, ancak bu memnuniyetin tam olarak kaç birim olduğunu söyleyemeyiz. Örneğin, bir elmadan 10 birim, bir armuttan 8 birim fayda sağladığını söylemek yerine, sadece "elmadan daha çok zevk alıyorum" diyebiliriz.

Bu kavram, özellikle klasik ve neo-klasik ekonomi düşüncesinde önemlidir. Ekonomistler uzun süre, faydanın sayısal olarak ölçülebileceğini (kardinal fayda) savunmuş, hatta insanlara "mutluluk birimleri" gibi soyut kavramlarla yaklaşmaya çalışmışlardır. Ancak zamanla, ölçümün pratikte zor olduğu ve bireylerin tercihlerinin sıralanmasının yeterli olacağı anlaşılmıştır. İşte bu noktada ordinal fayda yaklaşımı öne çıkmıştır.

Örneğin, bir kişi için: Kitap > Sinema > Kahve şeklinde bir tercih sıralaması varsa, bu kişiye göre kitap en çok fayda sağlayandır. Ancak bu fayda arasında ne kadar fark olduğunu bilemeyiz. Yeter ki kişi, tercihlerini tutarlı bir şekilde sıralayabilsin.

Modern tüketici davranışları teorisi, bu düşünceye dayanır. Çünkü insanlar, satın alma kararlarını verirken mutlak fayda değerleri değil, hangisini daha çok tercih ettikleri yönünde karar verirler. Bu yüzden ordinal fayda, ekonomide davranışların analizinde güçlü bir araç haline gelmiştir.