Örtük Tutum Nedir ve Yaşantılarımıza Nasıl Yön Verir?

Örtük tutumlar, farkında olmadan bir kişi, nesne ya da kavrama karşı geliştirdiğimiz duygusal veya bilişsel eğilimlerdir. Bu tutumlar, açıkça ifade edilen ya da düşünülen değil, bilinçdışımızda yer alan ve davranışlarımızı sessizce yönlendiren içsel eğilimlerdir. Örneğin, birine ilk görüşte "hoşlanmadığınızı" düşünmeyebilirsiniz ama davranışlarınızda bir soğukluk, kaçınma ya da dikkat dağılması olabilir. Bu, aslında örtük bir olumsuz tutumun işaretidir.

Bu tür tutumlar, çocukluk dönemimizdeki deneyimlerden, toplumsal normlardan veya medyadan edindiğimiz izlenimlerden oluşabilir. Mesela, bazı meslekleri bilinçdışı olarak daha değerli bulmak ya da belirli gruplardaki insanlara karşı farkında olmadan tutum geliştirmek, örtük tutumların yaygın örnekleridir. Özellikle ilk izlenimlere nasıl tepki verdiğimizde bu tutumlar güçlü bir rol oynar.

İlginç olan, bu içsel eğilimlerin genellikle farkında olmasak bile kararlarımızı, tercihlerimizi ve hatta yargılarımızı etkilemesidir. Bir iş görüşmesinde adayın sadece görünüşüne bakarak yargılanması, bir alışveriş sırasında marka tercihimiz ya da birine güvenip güvenmemeye karar vermemizde bile örtük tutumlar işleve girer.

Ne var ki, bu tutumlar tamamen sabit değildir. Farkındalık, kendini sorgulama ve çeşitli bakış açılarını tanımayı öğrenmekle birlikte, olumsuz örtük eğilimlerimizi dengede tutabiliriz. O yüzden, davranışlarımızın ardında yatan nedenleri sorgulamak, daha tarafsız ve insaflı kararlar almanın ilk adımıdır.

Ayrıca bakınız

Ayrıntılı makaleler

İlgili konular