Özne ekleri nelerdir?

Özne Ekleri Nelerdir?

Özne, bir cümlede yüklemde bildirilen işi, oluşu ya da durumu yapan varlıktır. Genellikle cümlenin başında yer alır ve sorulduğunda “kim?” veya “ne?” sorularına cevap verir. Peki, özne ekleri nelerdir?

Aslında özne bir sözdizimsel ögedir, bu yüzden özne olmak için özel bir ek gerekmez. Ancak özne, kendisini tamamlayan ekleri alabilir. Örneğin, bir isim ya da zamir özne olabilir ve bu kelime üzerine çoğul ekleri (-ler, -lar) veya iyelik ekleri (-ım, -in, -i, vs.) eklenebilir. "Annem geldi.", "Çocuklar oynuyor.", "Arabamla geldim." cümlelerindeki öznelere bakarsanız, bu eklerin özneyi etkilemeden kalıplaşabildiğini görürsünüz.

Önemli bir nokta ise: Özne, hal eklerini almaz. Çünkü hal ekleri (–de, –e, –den vb.) sadece dolaylı tümleç, nesne veya zarf tümleci gibi öğelerde kullanılır. Eğer bir kelime hal eki almışsa, artık özne konumunda değildir. Örneğin: "Evde uyudu." cümlesinde "evde" hal eki aldığı için yer tümlecidir, özne değildir. Özne burada gizlidir: "O" (kişi).

Kısacası, özne olmak için özel bir ek gerekmez ama özne konumundaki bir kelime çoğul ya da iyelik eklerini rahatlıkla taşıyabilir. Hal eklerini alan kelime ise asla özne olamaz. Bu kurallar, cümle çözümleme yaparken büyük kolaylık sağlar.