Sayın Türkçe mi?

Sayın Kelimesi Türkçe midir?

Bir mektupta, davetiye metninde ya da resmî bir hitapta sıkça karşılaştığımız "Sayın" kelimesi, aslında dil meraklılarının uzun zamandır sorduğu bir sorunun gündeminde: Bu sözcük gerçekten Türkçemize ait mi?

Türk Dil Kurumu’na göre evet. "Sayın" kelimesi, "saygı göstermek" anlamına gelen say- fiilinden, -ın ekiyle türetilmiş bir sıfattır. Yani bu kelime, Türkçenin kendi iç dinamikleriyle oluşmuş, yerli ve millî bir yapıdır. Bu tür türevler, Osmanlıca edebiyat dili etkisi altında kalsa da, anlamı ve yapısı bakımından Türkçenin kurallarına uygundur.

Elbette bazı araştırmalarda, "sayın" sözcüğünün Moğolca’dan geçiş olabileceğine dair görüşler yer alsa da, yaygın ve bilimsel olarak kabul gören açıklama, onun Türkçeden türetilmiş olduğudur. Özellikle "saymak" fiilinin "saygı duymak, değer vermek" anlamına geldiği bazı Türk lehçeleri düşünüldüğünde, "sayın"ın anlamı daha da netleşiyor.

Örneğin, "onu çok saydım" demek, ona saygı duyduğum anlamına gelir. İşte bu kökten gelen anlam, "Sayın" unvanının da temelini oluşturuyor. Zamanla bu sıfat, bir nevi hitap kalıbına dönüştü ve günümüzde hâlâ kullanılmaya devam ediyor.

Yani bir mektuba "Sayın…" diye başladığınızda, sadece bir kurala uymuyorsunuz; Türkçenin zengin kelime oluşturma gücünü de kullanmış oluyorsunuz.