Sıfat fiil olup olmadığını nasıl anlarız?

Sıfat Fiil Nedir ve Nasıl Anlaşılır?

Sıfat fiil, bir fiilden türetilip isimlerin yerini tutacak şekilde kullanılan ve isimlerin sıfat görevi yapmasını sağlayan kelimelerdir. Peki sıfat fiil olup olmadığını nasıl anlarız? Cevap, kelimenin aldığı eklere ve cümlenin içindeki görevine bağlıdır.

Sıfat fiiller genellikle şu ekleri alır: -an, -ası, -mez, -ar, -dik, -ecek, -miş. Bu ekler fiillere getirildiğinde, oluşan yeni kelime bir isimden önce gelerek onu niteler. Örneğin: “Gülen çocuk bana döndü.” cümlesindeki “gülen” sözcüğü, “gül-” fiiline “-en” ekinin eklenmesiyle oluşmuştur ve “çocuk” ismini niteliyor. Yani burada “gülen” bir sıfat fiildir.

Benzer şekilde, “Okuyan öğrenciler sınıftan çıktı.” cümlesinde “okuyan” da “okuyan öğrenciler” grubunu tanımlıyor. Yine “Gidecek misiniz?” yerine “Gidecek olanlar el kaldırsın.” denildiğinde, “gidecek” isimden önce gelerek onu nitelediği için burada da sıfat fiil kullanılmış olur.

Diğer taraftan, sadece eki almış olması yetmez. Önemli olan, bu kelimenin cümlede sıfat gibi görev yapmasıdır. Eğer bir fiil ek aldıysa ama cümlede fiil görevi görüyorsa (örneğin: “Gülüyordu.”), o zaman bu bir sıfat fiil değil, sadece çekimli fiildir.

Kısacası, sıfat fiil olup olmadığını anlamak için iki şeye dikkat etmelisiniz: Kelimenin -an, -ecek gibi ekleri almış olması ve cümlenin içinde bir ismi nitileyerek sıfat görevi yapması. Bu iki özellik bir aradaysa, karşılaştığınız kelime büyük ihtimalle bir sıfat fiildir.