Tespit davası kararı kesinleşmeden icraya konulabilir mi?

Tespit Davası Kararı Kesinleşmeden İcraya Konulabilir Mi?

Tespit davası sonuçlarına ilişkin bir soru sıkça sorulur: Karar kesinleşmeden icra edilebilir mi? Yargıtay'ın yerleşmiş hukukî görüşüne göre, tespit davasına dayalı bir ilamın, İcra ve İflas Kanunu'nun (İİK) 72/4. maddesi uyarınca kesinleşmeden takibe konulması mümkün değildir.

Bu durum, özellikle menfi tespit davalarında geçerlidir. Menfi tespit davası, bir hakkın mevcut olmadığını ya da bir ilişkinin var olmadığını mahkemeden tespit ettirmek amacıyla açılır. Ancak böyle bir karar, sonuçlarını hemen yaratmaz. Kararın icra edilebilmesi için kesinleşmesi gerekir. Yani, temyiz yolunun dolması veya temyiz edilmemesiyle birlikte resmi hâle gelmesi şarttır.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 2005/12-534 Esas Kararı, bu konuda net bir çizgi çizmiştir. Buna göre, tespit mahiyetindeki kararlar, doğrudan bir ödeme veya teslim yükümlülüğü oluşturmadığından, kesinleşmeden icra takibine konu tutulamaz. Aksi hâlde, henüz istinaf veya temyiz süresi dolmamışken icra yoluyla uygulama yapılması, hukuk güvenliğini sarsabilir.

Dolayısıyla, tarafların dikkat etmesi gereken nokta, tespit davası kazanılsa dahi, bu sonucun hemen icra edilemeyeceği gerçeğidir. Kararın yasal geçerlilik kazanması beklenmelidir. Aksi hâlde, başlatılan icra takibi, usulsüzlük nedeniyle iptal edilebilir.