Toplam fayda ve marjinal fayda ne demek?

Toplam Fayda ve Marjinal Fayda Nedir?

Toplam fayda, bir kişinin belirli bir maldan veya hizmetten tükettiği miktar sonucunda elde ettiği toplam memnuniyeti ifade eder. Örneğin, bugün dört paket çikolata yediniz. Bu çikolataların hepsinden elde ettiğiniz memnuniyetin toplamı, toplam faydanızdır.

İşte burada önemli bir ayrımı anlamak gerek: Her ekstra çikolata paketinin sana verdiği ek memnuniyet aynı değildir. İlk çikolata seni çok mutlu etmiş olabilir, ikincisi hâlâ keyif vermiştir ama biraz daha az, üçüncüde biraz daha az. Bu ilave memnuniyete marjinal fayda denir. Başka bir deyişle, marjinal fayda, tükettiğin son birim malın sana kattığı ek değerdir.

Diyelim ki dördüncü çikolatayı yediğinde zaten doymuşsun, o yüzden bu son paket çok az bir memnuniyet verdi. Bu durumda marjinal fayda, öncekilerden çok daha düşük olur. Bu, ekonomide sıkça karşılaşılan bir kavram: Tüketim arttıkça marjinal fayda genellikle azalır. Buna "azalan marjinal fayda" denir.

Toplam fayda ile marjinal fayda arasında güçlü bir bağ vardır. Marjinal faydaları tek tek topladığınızda nihayetinde toplam faydaya ulaşabilirsiniz. Ancak her yeni tüketim, sana azar azar memnuniyet kattıkça, toplam fayda artmaya devam eder ama hızı yavaşlar.

Bu kavramlar, sadece çikolata yemekle sınırlı değil. Meyve, kitap okumak, hatta zaman geçirmek gibi günlük seçimlerimizde hep bu mantık geçerlidir. Ekonomi, insanların tercihlerini anlamak için bu basit ama güçlü düşünceleri kullanır.