Tümleci bulmak için hangi soru sorulur?

Dolaylı Tümleç Nasıl Bulunur?

Bir cümleyi doğru şekilde çözümlemek istiyorsanız, dolaylı tümleci bulmak önemli bir adımdır. Peki, dolaylı tümleç nasıl bulunur? Bunun için özne ve yükleme şu sorular yöneltilir: nereye, nerede, nereden, kime, kimde, kimden, neye, neyde, neyden. Bu sorulara yanıt veren sözcük ya da sözcük grubu, dolaylı tümleci oluşturur.

Örneğin şu cümleyi inceleyelim: "Şu çiçekleri eve bırakır mısın?" Burada yüklemin yerine getirdiği işin hangi yere, hangi noktaya kadar olduğunu sorgulamak gerekir. "Eve bırakır mısın?" sorusunda "eve" ifadesi nereye sorusunun cevabıdır. Bu yüzden "eve" dolaylı tümleçtir.

Benzer şekilde, "Defterim ağabeyimde kaldı" cümlesinde "ağabeyimde" ifadesi "kimde?" sorusunun cevabıdır. Dolayısıyla burada da dolaylı tümleç vardır. Aynı mantık, "kitabı bana verdi" gibi cümlelerde de geçerlidir. "Kime?" sorusuna "bana" cevap verir; yani dolaylı tümleç "bana" olur.

Dil bilgisini öğrenirken bu tür kavramlar ilk başta karışık gelebilir. Ancak basit sorularla örnekler vererek çalışıldığında, dolaylı tümlecin bulunduğu kolayca anlaşılabilir. Cümle içindeki iş veya hareketin kimde, kime, nerede, nereye, nereden olduğunu düşünmek, çözümlemeyi çok kolaylaştırır.