Türetilmiş Ölçme Nedir?

Bir şeyi doğrudan değil, başka ölçümler yardımıyla hesaplamaya dayanan yöntemlere türetilmiş ölçme denir. Örneğin, bir arabanın hızını ölçmek isterseniz, doğrudan "hız" okuyamazsınız. Aksine, gidilen yol ve geçen süre gibi iki ayrı ölçüm yaparsınız. Daha sonra bu değerleri formüle ederek hızı hesaplarsınız: hız = yol / zaman. İşte bu, tipik bir türetilmiş ölçmedir.

Doğrudan ölçmelerde ölçüm aracını kullanarak sonuca hemen ulaşabilirsiniz. Ancak türetilmiş ölçmede durum farklıdır. İki veya daha fazla ölçüm sonucu bir araya getirilir ve bir matematiksel ilişkiyle yeni bir bilgi türetilir. Öğrencilerin sınav ortalamasını hesaplamak, bir odanın alanını bulmak ya da bir maddenin yoğunluğunu saptamak da aynı şekilde türetilmiş ölçmeye girer.

Alan hesaplamak için uzunluk ve genişliği ölçüp bunları çarparız. Yoğunluk bulunurken kütleyi hacme böleriz. Bu işlemlerde doğrudan bir "alan" ya da "yoğunluk" ölçümü yapmıyoruz. Var olan ölçümleri kullanarak sonuca ulaşıyoruz. Bu yüzden bu tür ölçmelere "türetilmiş" adı verilir.

Özetle, türetilmiş ölçme; doğrudan değil, başka ölçümlere dayanarak formüllerle elde edilen ölçüm türüdür. Günlük hayatta ve bilimsel çalışmalarda sıklıkla kullanılır. Temelinde matematiksel ilişkiler yatar ve gerçek sonuçlara ulaşmak için büyük önem taşır.

Ayrıca bakınız

Ayrıntılı makaleler

İlgili konular