Yeşil mi daha baskın sarı mı?

Yeşil mi Baskın, Sarı mı?

Bir bezelye bitkisinde sarı ve yeşil renkli tohumlar arasında kalıtsal bir mücadele vardır. Bu battle'ın sonucunu ise Mendel’in ünlü genetik kanunları belirler. Bilim insanı Gregor Mendel’in yaptığı deneyler sonucunda, bazı özelliklerin diğerlerine göre daha baskın çıktığı gözlemlenmiştir.

Sarı renk, genetikte baskın (dominant) bir özelliktir. Bu, sarı renk geninin varlığında bitkinin tohumlarının sarı görünmesi anlamına gelir. Yeşil renk ise çekinik (resesif) bir özelliktir. Yani yeşil rengin ortaya çıkabilmesi için iki ebeveynden de çekinik genin aktarılması gerekir.

Bu durum, Mendel’in birinci ve ikinci yasaları ile açıklanır. Birinci yasaya göre, her karakter iki faktörden (gen) oluşur. İkinci yasada ise bu faktörlerin birbirinden bağımsız olarak döllere aktarıldığı gösterilir. Örneğin, bir bezelye bitkisi hem sarı hem de yeşil geni taşırken dış görünüşü sarı olur çünkü sarı gen baskındır.

Yeşil rengin ortaya çıkması sadece her iki ebeveynin de yeşil çekinik genini iletmesiyle mümkündür. Bu yüzden, melezleme deneylerinde sarı tohumlu bitkiler daha sık rastlanan türdür.

Ankara Üniversitesi’nin genetik ders notlarında da vurgulandığı gibi, bu basit örnek; kalıtım mekanizmalarının temelini oluşturur. Doğada genler arasındaki bu gizli mücadele, çeşitliliğin ardında çalışan en temel kuvvetlerdendir.