Yoklama kaçağı cezaevine girer mi?

Yoklama Kaçağı Cezaevine Girer mi?

Türkiye'de askerlik çağına gelmiş erkeklerin, kanunda belirtilen süreler içinde askerlik muayenelerini yaptırmamaları durumuna yoklama kaçağı denir. Pek çok kişinin merak ettiği en kritik soru ise bu durumun hapis cezasıyla veya cezaevine girmekle sonuçlanıp sonuçlanmayacağıdır.

Mevzuata göre, yoklama kaçaklarına ilk aşamada doğrudan hapis cezası verilmez ve süreç öncelikle idari para cezası ile başlar. Ancak bu durum, sürecin tamamen cezasız kalacağı anlamına gelmez. Kişinin kendiliğinden teslim olma süresi ya da kolluk kuvvetlerince yakalanma durumuna göre idari para cezasının miktarı değişkenlik gösterir. Asıl hukuki risk ve hapis cezası ihtimali ise bu idari para cezasının kesinleşmesinden sonra başlar.

İdari ceza kesinleştiği halde askerlik yükümlülüğünü yerine getirmeyen ve yoklama kaçağı olmaya devam eden kişiler hakkında adli süreç başlatılır. Kanuna göre; idari cezadan sonra dört ay içinde kendiliğinden gelenler altı aya kadar, yakalananlar iki aydan altı aya kadar hapis cezası istemiyle yargılanabilir. Süre uzadıkça cezalar da ağırlaşır: dört aydan sonra bir yıl içinde gelenler iki aydan bir yıla, yakalananlar dört aydan bir yıla; bir yıldan sonra kendiliğinden gelenler dört aydan iki yıla, yakalananlar ise altı aydan üç yıla kadar hapis cezası alabilir.

Pratik uygulamada, ilk kez hakim karşısına çıkan ve sabıkası olmayan kişilerin cezaları genellikle Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması (HAGB) veya adli para cezasına çevrilir. Dolayısıyla ilk aşamada doğrudan cezaevine girilmesi düşük bir ihtimaldir. Fakat yükümlülüğün ısrarla ihlal edilmesi ve sürecin tekrarlanması durumunda cezaevine girme riski oldukça ciddidir.