Yükleme fiilimsi aranır mı?

Yükleme Fiilimsi Aranır Mı?

Yüklemde fiilimsi aranmaz. Bu temel bir dilbilgisi kuralıdır. Bir cümlenin yüklemi, mutlaka bir fiil olmalıdır. Fiilimsiler –yani isimlerden türetilip cümlede isim, sıfat ya da zarf gibi görev yapan sözler– asla yüklem olamaz. Bu yüzden bir cümleyi çözümleme yaparken, fiilimsi ararken yüklemi eleyerek başlamak gerekir.

Örneğin, “Kapıyı gülümseyerek açtı.” cümlesinde yüklem “açtı”dır ve bu fiilimsi olamaz. “Gülümseyerek” ise fiilimsidir; burada zarf görevinde kullanılmıştır. Yani fiilimsiler, yüklem yerine öteki öğeler arasında aranmalıdır.

Fiilimsi bulurken önce cümlenin öznesini ve yüklemi belirlemek akıllıca olur. Geriye kalan kelimelere –özellikle eklerine dikkat ederek– bakılır. Fiilimsiler, “-mak, -me, -dık, -arak, -ınca” gibi eklerle tanımlanabilir. Ama her "-mak" ya da "-arak" biten kelime fiilimsi olmayabilir; bu yüzden bağlama bakmak şarttır.

Dil bilgisi kurallarını kavramak, özellikle yazım ve çözümleme sorularında büyük kolaylık sağlar. Bu yüzden “yükleme fiilimsi aranmaz” kuralı, özellikle sınavlara hazırlananlar için dikkate alınması gereken temel bir bilgidir. Cümlecikleri dikkatle inceledikçe bu tür detaylar doğal hâle gelir.