Kürtlerin asıl dini nedir ve Mezopotamya’nın kadim inanç haritasında bu sorunun gerçek cevabı nerede saklıdır?

Namazda Rekat Sayısında Şüphe Edilirse Ne Yapılmalı?

Namaz kılan bir kişi, arada sırada kaç rekat kıldığını unutursa veya arasında şüpheye düşerse, İslam hukukunun öncelik verdiği ilkelerden biri olan “zann-ı galib”e (güçlü kanaat) göre hareket eder. Yani, aklına en çok gelen, inandığı durumu esas alır. Örneğin, üçüncü rekatta “dördüncüyü mü kıldım, yoksa üçüncüyü mü” diye şüpheye düşerse, aklına daha çok dört rekât geldiği gelirse, ona göre devam eder.

Diyanet İşleri Başkanlığı’nın da belirttiği gibi, eğer bu kuvvetli bir kanaat bile oluşmazsa, yani neye inanacağı konusunda tamamen tereddüt içinde kalınırsa, o zaman az olan rekât sayısı esas alınır. Bu, şüpheye düşmemek ve namazın daha güvenli kılınması açısından önemli bir prensiptir. Örneğin, üç mü kıldın, dört mü, emin değilse, üçü esas alır ve ona göre namazına devam eder.

Bu konuda Şürünbülâlî'nin Meraki'l-Felah adlı eserinde belirttiği gibi, şüphe halinde aşırıya kaçmak yerine, temel alınacak sağlam bir kural vardır. Çünkü İslam’da niyet ve itikad önemlidir, ama aynı zamanda Allah’a yakınlaşırken iç huzur da aranır. Bu yüzden hafif bir şüpheyle namazı tekrarlamak gerekmez. Aşırı şüpheye kapılmamak, şeytanın vesvesesinden kaçmak açısından da dikkat edilmesi gereken bir husustur.

Devamını oku →

Güneş Doğana Kadar Niyet Edilebilir Mi?

Oruç tutarken niyet, ibadetin önemli parçalarından biridir. Pek çok kişi, “Güneş doğduktan sonra niyet edersem orucum geçer mi?” sorusunu sorar. Cevap şu: Evet, imsak vaktinden sonra bile niyet edilebilir. Ancak bunun bir sınırı var.

İmsak vaktinden itibaren, sabah namazına kadar niyet etmek caizdir. Hatta bazı mezheplere göre, gün doğduktan sonra bir süre daha niyet mümkündür. Genel kural olarak, asrın ilk yarısının sonuna kadar niyet edilebilir. Örneğin, imsak saati 04.00’te ise ve iftar saati 19.00’da ise, bu 15 saattir. Bunun yarısı 7,5 saat eder. Yani 04.00’e 7 saat 30 dakika eklersek, niyet yapma süresi saat 11.30’a kadar uzar. Buna dahve vakti denir.

Ancak bu süre, mevsimlere ve coğrafi konuma göre değişir. Yaz aylarında günler uzadığı için bu dilim kayar, kışın ise kısalır. Örneğin, İstanbullu bir kişiyle Diyarbakırlı birinin imsak ve iftar saatleri farklı olduğu için niyet süresi de farklı hesaplanır.

Önemli olan, orucun farz olduğu durumlarda –yani Ramazan günlerinde– gündüzün ilk yarısının bitimine kadar niyet etmenin yeterli olmasıdır. Bu yüzden, sabah uyanamayan veya unutan bir kişi, hâlâ oruç tutma şansına sahiptir. Ancak bu konuda tembellik etmemek, sabah namazından önce niyet etmek her zaman daha uygundur.

Kısacası, güneş doğduktan sonra hâlâ niyet yapılabilir, ama bu imkânı uzatmak değil, unutkanlığı telafi etmek içindir. Oruç, hem beden hem kalp işidir; niyet de o kalbin ilk sesidir.

Devamını oku →

İmsak Vaktinden Sonra Oruca Niyet Edilebilir Mi?

İmsak vakti girdikten sonra oruca niyet etmek, bir çok kişinin merak ettiği konulardan biridir. Ramazan ayı gelip çattıkça, sabahın erken saatlerinde uyanamadığımız ya da niyet etmeyi unuttuğumuz durumlar olabilir. Peki bu durumda, oruç geçersiz mi olur?

İslam hükmüne göre, bir kimse imsak vakti girmeden önce niyet etmelidir. Ancak unutulmuşsa veya uyanılamamışsa, hâlâ umut var. Eğer kişi imsak vakti girdikten sonra, hiçbir şey yememiş, içmemişse ve oruca engel olabilecek bir fiilde bulunmamışsa, hâlâ o günün orucuna niyet edebilir.

Yani, sabah uyanıp saate baktığınızda imsak vaktinin girdiğini görüp de “off, niyet etmedim” demeyin. Şayet gece yemeğini bitirmiş, sabaha kadar hiçbir şey yememişseniz, hâlâ niyetlenip oruç tutabilirsiniz. Bu, özellikle Ramazan orucu için geçerlidir. Aynı şey nafile oruçlar için de geçerlidir.

Önemli olan, niyetin kalpte yapılması ve gün içinde oruca uygun davranışlarda bulunmaktır. Niyet, ibadetin kalbinde yer edinir. Unutmak insana mahsustur, ancak hemen telafi edildiğinde, Allah’ın rahmeti her daim önümüzdedir.

Bu yüzden endişelenmeyin. İmsak vakti girdikten sonra fark etmişseniz bile, yiyip içmemişseniz, hemen kalbinizle niyet edin ve orucunuzu devam ettirin. Önemli olan temiz niyet ve samimi yaklaşımınız.

Devamını oku →