Başvurmak birleşik fiil midir?

Başvurmak: Basit Bir Fiil Değil, Anlamlı Bir Birleşim

Başvurmak, günlük konuşmada sık kullandığımız ama anlamını derinlemesine düşünmediğimiz kelimelerden biridir. Dilimizde bu sözcük, rastgele değil, düşünceli bir birleşmeden doğar. Gerçekten de başvurmak, asıl anlamda birleşik bir fiil sayılmaz; daha çok, bir isim ve bir fiil kökünün bir araya gelmesiyle oluşan bir birleşik isimtir.

Burada "baş", yön belirten bir isimdir; "vurmak" ise hareketi ifade eder. Yani kelimenin aslına inersek, bir şeyin başlangıcına doğru vurmak, ona yönelmek anlamında kullanılmıştır. Zamanla bu fiziksel anlam, soyut bir düzleme taşınmış. Bugün bir kuruma başvurmak, yani yardım ya da kabul için ilk adımı atmış olmak, bu eski imgeden gelmektedir. Kimya laboratuvarına girmeden önce başvurmak, işe aday olmak ya da bir belge için dilekçe vermek – hepsi bir başlangıca dokunma eylemidir.

Dil, yaşadığımız her küçük adımın izini taşır. Başvurmak kelimesi de bunun güzel bir örneği. Sadece bir fiil değil, içinde bir yolculuğun başlangıcını barındıran, hafif bir hareket gibi, sessizce kapı çalan bir sözcük. Ve bu yüzden, bir dilekçe verirken ya da bir işe başvururken, aslında dilin derin katmanlarında çok eski bir ritüelin içinde olduğumuzu unutmamak gerek.