Eylemsi ne?

Eylemsi Nedir?

Eylemsi, Türkçede fiil kökenli olmasına rağmen tam anlamıyla bir fiil gibi davranmayan, cümlenin farklı yerlerinde isim, sıfat veya zarf gibi görev yapabilen kelimelerdir. Başka bir deyişle, eylemsi; fiilden türemiş ama fiilin tüm görevlerini üstlenmeyen, cümlede farklı işlevlerde kullanılabilen söz öbeğidir.

Eylemsiler, fiillere yapım ekleri getirilerek oluşturulur. Örneğin, "-mak/-mek", "-ma/-me", "-ış/-iş/-uş/-üş" gibi ekler, fiillere eklenerek eylemsi hâline getirilir. "Koşmak", "görmek", "oturmak" gibi kelimeler, "-mak/-mek" ekiyle türetilmiş eylemsilerdir. Bu kelimeler, cümlede isim gibi kullanılabilir: "Yüzme, her yaştan insan için faydalı bir spordur." cümlesinde "yüzme", bir eylemsidir ve cümlenin öznesi olarak kullanılmıştır.

Bir başka tür eylemsi ise "adlaşmış ortaç"lardır. Örneğin, "koşan", "giden", "gelen" gibi kelimeler, fiilden türemiş, sıfat ya da isim görevi gören eylemsilerdir. "Kapıya gelen kişi, mektup bırakmış." cümlesindeki "gelen", bir eylemsi olup "kişi" adını niteler.

Eylemsiler, Türkçede cümlenin yapısını zenginleştiren önemli öğelerdir. Onlar sayesinde aynı kavramı farklı anlatma imkânı doğar. Yazılı ve sözlü anlatımda eylemsileri doğru kullanmak, anlatımı daha akıcı ve etkileyici hâle getirir. Kısa ve öz olarak, eylemsi; dilimizin gücünü ve esnekliğini artıran unsurlardan biridir.