Hangi peygamber şarap içmiştir?

İslam Tarihinde Nebiz İçeceği ve Hz. Ömer Hakkındaki İddialar

İslam tarihi ve fıkıh kaynaklarında geçen bazı kavramlar, günümüz diliyle yanlış değerlendirildiğinde ciddi bilgi kirliliğine ve yanlış anlaşılmalara yol açabilmektedir. Bunların başında gelen kelimelerden biri de nebiz terimidir. Tarihi metinlerde bazen "şarap" kelimesi geniş anlamda her türlü içecek veya meyve şırası için kullanıldığından, yapılan hatalı tercümeler sahabeler hakkında yanlış algılar oluşturabilmektedir.

İslam geleneğinde ve Hz. Peygamber (s.a.v.) döneminde nebiz; hurma, kuru üzüm gibi meyvelerin suda bekletilmesiyle elde edilen alkolsüz, tatlı bir içecek olarak bilinir. Hazırlanan bu şıra henüz fermantasyona uğramadan, yani sarhoş edici bir nitelik kazanmadan tüketilirdi. Bizzat Hz. Peygamber’in de bu şekilde hazırlanan nebizi üç gün geçmeden içtiği rivayet edilir.

Hz. Ömer (r.a.) ile ilgili aktarılan rivayetlerde geçen içecek de sarhoş eden alkollü bir içki değil, hazmı kolaylaştırması amacıyla tüketilen yoğun kıvamlı bir meyve şırasıdır. Hz. Ömer, adalet konusundaki hassasiyeti ve sert tutumuyla bilinen bir halifedir. İçkiyi kesin olarak yasaklayan ayetler indikten sonra, kendisi dahil hiçbir Müslümanın haram kılınan bir maddeyi tüketmesi söz konusu değildir. Nitekim dönemin fıkhi değerlendirmelerinde de sarhoşluk vermeyen içecekler helal kabul edilmiş, sarhoşluk veren her türlü madde ise kesin olarak yasaklanmıştır. Dolayısıyla tarihi metinleri okurken kullanılan terimlerin o dönemki anlamlarını ve fıkhi arka planını göz önünde bulundurmak oldukça önemlidir.