İran islam devletini kim kurdu?

İran İslam Devleti Kim Tarafından Kuruldu?

İran İslam Devleti, 1979 yılında gerçekleşen büyük bir halk hareketi sonucu doğdu. Bu süreç, daha çok İran İslam Devrimi olarak bilinir. Ülkenin o dönemdeki son şahı olan Muhammed Rıza Pehlevi'nin monarşik yönetimi, yıllar boyu süren siyasi baskı ve Batı yanlılığı nedeniyle giderek artan halk direnişiyle karşı karşıya kaldı.

Ayetullah Ruhullah Humeyni, uzun süren sürgün dönemlerinin ardından İran’a döndükten sonra devrimin merkezindeki figür haline geldi. Halk, onun etrafında toplanarak hem şah rejimine hem de Batı egemenliğine karşı büyük bir tepki gösterdi. Humeyni, sadece dini bir lider değil, aynı zamanda bir sembol olarak halkın özgür olma arzusunu temsil etti.

Devrimin ardından, ülkede seküler yapı yerine İslam hukuku ve Şiî mezhebinin ilkelerine dayalı bir cumhuriyet kuruldu. Bu yeni sistem, "Velayet-i Fakih" ilkesi üzerine inşa edildi. Yani doğrudan dini otorite, devletin yönetimine yön verdi. Humeyni, bu sistemin ilk lideri oldu ve 1989 yılında vefat edince yerini Ayetullah Ali Hamenei aldı.

İran İslam Devrimi yalnızca bir yönetim değişikliği değildi. Aynı zamanda Orta Doğu’da dini hareketlerin siyasete girmesinde büyük bir dönüm noktası olarak tarihe geçti. Bugün bile İran’ın siyasi yapısı, bu devrimin izlerini açıkça taşımaktadır.