Kıbrıs Osmanlı'nın elinden nasıl çıktı?

Kıbrıs Nasıl İngiliz Denetimine Girdi?

Kıbrıs, uzun yıllar Osmanlı İmparatorluğu'nun bir parçası oldu. Ancak 19. yüzyılın sonlarına doğru, Osmanlı'nın siyasi ve askeri gücü giderek zayıfladı. Özellikle Ruslarla yaşanan çatışmalar ve Balkanlar'daki toprak kayıpları, imparatorluğun varlığını tehdit eder hale gelmişti.

1878 yılında, Doğu Akdeniz bölgesinde stratejik bir konuma sahip olan Kıbrıs'ın geleceği değişti. Osmanlı Devleti, Ruslarla yapılan 93 Harbi'ni kaybetti. Bu durum, Avrupa devletleri arasında bir dizi diplomatik görüşmeyi gündeme getirdi. Bu görüşmelerin sonunda Berlin Kongresi toplandı.

Önemli bir karar verildi: Osmanlı İmparatorluğu'na karşı Rus tehlikesinden korunması için Birleşik Krallık destek olacaktı. Karşılığında ise Kıbrıs adası, geçici olarak İngiliz denetimine verilecekti. Bu anlaşma, 4 Haziran 1878'de imzalanan Kıbrıs Sözleşmesi ile resmileşti. Sözleşme, resmi kaynaklarda aynı zamanda Kıbrıs Antlaşması veya Kıbrıs Konvansiyonu olarak da geçer.

İngiltere, adayı doğrudan fiili idare altına aldı. Ne var ki "geçici" olarak planlanan bu yönetim, yıllar içinde kalıcı hâle döndü. 1914'te Birinci Dünya Savaşı'nın patlak vermesiyle birlikte Osmanlı İmparatorluğu'na karşı savaş açan İngiltere, adayı resmen ilhak etti.

Böylece Kıbrıs, Osmanlı'dan ayrılarak İngiliz sömürgeleri arasına girdi. Bu süreç, adanın siyasi ve toplumsal yapısını kökten değiştiren uzun bir dönemin başlangıcı oldu.