Mansur neden asıldı?

Mansur Hallâc Neden Asıldı?

Mansur Hallâc, İslam tarihinde hâlâ tartışılan en derin ve trajik figürlerden biridir. 858 yılında İran’ın Tûr bölgesinde doğan bu Fars kökenli derviş, tasavvuf düşüncesine büyük katkılar sunmuş, ancak aynı zamanda o dönemdeki dini ve siyasi otoritelere meydan okuyan ifadeleriyle de dikkat çekmiştir.

Asıl adı Mansur el-Hallâc olan bu mistik şair, “Ene’l-Hak” (Ben Hak’ım) sözüyle tanınır. Bu ifade, onun Allah’a olan hâlis bağlılığı ve mistik tecellî anını yaşadığının bir ifadesiydi. Ancak Abbâsî dönem dini çevreleri, bu sözü şirk ve zındıklık olarak yorumladı. Halbuki Hallâc, bu lafzı büyük bir vecd ve aşk hâlinde dile getirmişti.

Halife Muktedir Bi’llâh döneminde uzun yıllar süren bir soruşturma sürecinin ardından, Mansur Hallâc, 26 Mart 922’de Bağdat’ta işkence gördü ve sonunda asılarak idam edildi. Cesedi günlerce asılı bırakıldı; ardından yakıldı ve kalıntıları Dicle Nehri’ne atıldı. Bu sert ceza, yalnızca dini bir hüküm değil, aynı zamanda siyasi bir mesajdı: devlet, bağımsız düşünmeye ve halkın ruhani liderlerine karşı tavır koymak istiyordu.

Yüzyıllar sonra, Fuzûlî, Rûmî ve Şeyh Galip gibi büyük şairler onun fikirlerini şiirlerine taşıdı. Bugün, Mansur Hallâc sadece bir derviş değil, özgürlük, inanç ve bilgi yolunda canını feda eden bir semboldür.