Nerede hangi öge?

Nerede, Nereye, Nereden? Dolaylı Tümleç İşte Bu Soruların Cevabında

Dolaylı tümleç, cümlenin anlamını yer, bulunma ve yönelme yönünden tamamlayan ögedir. Yani bir eylemin nerede, nereye veya nereden yapıldığını gösterir. Bu ögeyi bulmak için yükleme (fiile) "nereye?", "nerede?", "nereden?", "kime?", "kimde?", "kimden?", "neye?", "neyde?", "neden?" gibi sorular sorulur.

Örneğin; "Ahmet, okula gitti." cümlesinde "okula" kelimesi dolaylı tümleçtir. Çünkü "gitti" fiiline "nereye?" diye sorduğumuzda bu kelime cevap olur. Burada "-a" eki, yönelmeyi gösterir. Aynı şekilde "Kitabı arkadaşımdan aldım." cümlesinde ise "arkadaşımdan" kelimesi, "kimden?" sorusunun cevabı olduğu için dolaylı tümleçtir.

Dolaylı tümleç genellikle isimden sonra gelen "-e, -de, -den" ekleriyle anlaşılır. Ancak dikkat! Her "-de" veya "-den" ekli kelime otomatikman dolaylı tümleç olmaz. Önemli olan, cümlenin içinde o kelimenin işlevidir. Yükleme sorulan sorunun cevabıysa, işte o zaman dolaylı tümleç vardır.

Yazımızın başında sorduğumuz "Nereye sorusu hangi ögeyi buldurur?" sorusunun yanıtı da budur: dolaylı tümleç. Bu öge, cümlenin daha net anlaşılmasını sağlar ve eylemin gerçekleştiği yön, yer veya kaynak hakkında bilgi verir. Türkçe dil bilgisinde sıkça karıştırılsa da, doğru sorular sorulduğunda kolayca ayırt edilebilir.