Şii mezhepleri nelerdir?

Şii Mezhepleri: Zeydiyye, İsmâiliyye ve İmâmiyye

Şii İslam, Hz. Ali ve Ehl-i Beyt'in mensuplarının halifelik hakkına inanan önemli bir mezheptir. Zaman içinde bu düşünce, üç ana kola ayrılmıştır: Zeydiyye, İsmâiliyye ve İmâmiyye-İsnâaşeriyye. Bu mezhepler, kimin imam olmasının doğru olduğu ve İmam kavramının yorumu üzerine farklılık gösterir.

Zeydiyye mezhebi, ilk Şii gruplardan biridir ve özellikle Hicaz bölgesinde gelişmiştir. Zeyd b. Ali'nin isyanına bağlı olarak ortaya çıkmıştır. Zeydiyye'ye göre, imam olacak kişi sadece Hz. Ali ve Fatıma soyundan olmakla kalmaz, aynı zamanda ilmi, ahlaki ve cesaretiyle dikkat çeken, halkı adalet için ayaklandıran bir kişi olmalıdır. Bu mezhep, diğer Şii kolcularına göre daha esnek kabul edilir ve Ehl-i sünnet ile bazı yönlerden benzerlikler gösterir.

İsmâiliyye, İmam Cafer es-Sadiq'tan sonra oğlu İsmail'e imamlığı veren grup tarafından kurulmuştur. Daha gizli anlayışla hareket eden bu mezhep, tarih boyunca Fâtımi Devleti gibi önemli siyasi yapılar kurmuştur. İsmaililer, imamın bilgisinin derinliğini ve sembolik ayet yorumlarını ön plana çıkarır.

İmâmiyye-İsnâaşeriyye ise günümüzde en yaygın Şii mezhebidir. On iki imama inanır ve on ikincisinin (İmam Mehdi) gizlilikte olduğunu, günün birinde dünya adaletle doldurmak üzere geri döneceğine inanır. Bu mezhep, İran’da devlet mezhebi haline gelmiştir ve Kafkasya, Irak, Lübnan gibi bölgelerde yaygın şekilde görülür.

Şii fırkaları, İslam tarihinde önemli rol oynamış ve farklı coğrafyalarda dini, kültürel ve siyasi etkiler bırakmıştır.