Emevîler Kimdir ve Nereden Geldi?

Emevîler, İslam tarihindeki ilk hanedan devleti olarak kabul edilir. Hulefâ-yı Râşidîn döneminden sonra, 661 yılında Suriye'nin başkenti Şam'da kuruldu. Devletin adını, kurucusu Muâviye b. Ebû Süfyân'ın mensup olduğu Benî Ümeyye kabilesinden alır. Bu nedenle, "Ümeyyeoğulları" ya da daha yaygın bilinen adıyla "Emevîler" olarak anılırlar.

Benî Ümeyye, Kureyş kabilelerinden biri olup, Hz. Peygamber’in amcalarından Abdülütâd'ın soyundan gelir. Bu bağlamda, Emevîler'in Arap asıllı olduğu ve Mekke kökenli bir soya mensup oldukları söylenebilir. Ancak "ırk" kavramı günümüz anlayışına göre değil, o dönemin sosyal ve siyasal yapısı içinde değerlendirilmelidir. Emevîler döneminde, İslam toprakları hızla genişledi; batıda Endülüs'e, doğuda İran ve Orta Asya'nın bazı bölgelerine kadar uzanan bir imparatorluk kuruldu.

İslam dünyasının ilk merkeziyetçi yönetimlerinden biri olan Emevî Devleti, yönetimde Arap üstünlüğünü benimsemese de, devlet görevlerinin çoğunda Arap asıllı kişiler ön planda yer aldı. Zamanla bu durum, farklı etnik kökenlerden gelen Müslümanlar arasında hoşgörüsüz tepkilere yol açtı. Yine de Emevîler, İslam medeniyetinin kurumsallaşmasında önemli bir rol oynadı. Yönetim, ordu, posta sistemi ve resmi dil gibi alanlarda atılan adımlar, sonraki dönemler için temel oluşturdu.

Emevîler'in 90 yıllık saltanatı, 750 yılında Abbâsîler'in yükselişiyle sona erdi. Ancak Endülüs’te devam eden Emevî hanedanı, İspanya’da zengin bir kültür mirası bıraktı.

Ayrıca bakınız

Ayrıntılı makaleler

İlgili konular